CRS Portal वर जुन्या जन्मनोंदणीसाठी कोणती कागदपत्रे अपलोड करावी? संपूर्ण मार्गदर्शक 2026

My List 0
Saved Articles
2026 Updated Guide

CRS Portal वर जुन्या जन्मनोंदणीसाठी कोणती कागदपत्रे अपलोड करावी?

संपूर्ण Step-by-Step मार्गदर्शक | ग्रामपंचायत, CSC आणि नागरिकांसाठी उपयुक्त माहिती

💡 जर तुमची जन्मनोंद ऑनलाइन उपलब्ध नसेल आणि Birth Register मध्येच नोंद असेल, तर हा लेख तुमच्यासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे. येथे प्रत्येक टप्पा अगदी सोप्या मराठीत समजावून सांगितला आहे.

📑 अनुक्रमणिका

  • CRS Portal म्हणजे काय?
  • जुनी जन्मनोंदणी का करावी लागते?
  • Step 1 : जन्मनोंद शोधणे
  • Step 2 : Supporting Document तयार ठेवणे
  • Step 3 : Register Page Scan करणे
  • Step 4 ते Step 11 संपूर्ण प्रक्रिया
  • महत्त्वाच्या टिप्स
  • सामान्य चुका
  • FAQ
  • निष्कर्ष

📌 प्रस्तावना

अनेक वेळा नागरिक ग्रामपंचायत, नगरपालिका किंवा CSC सेंटरमध्ये जन्म प्रमाणपत्रासाठी अर्ज करतात. मात्र त्यांची जन्मनोंद ऑनलाइन उपलब्ध नसल्यामुळे प्रमाणपत्र काढण्यात अडचणी येतात. विशेषतः 20 ते 40 वर्षांपूर्वीच्या जन्मनोंदी बहुतांश वेळा फक्त जुन्या जन्मनोंदणी पुस्तकात (Birth Register) उपलब्ध असतात.

अशा परिस्थितीत CRS Portal वर जुनी जन्मनोंद (Old Birth Registration) ऑनलाइन करावी लागते. परंतु अर्ज भरताना Old Birth Supporting Document आणि Scanned Copy of Relevant Page of Birth Register या दोन पर्यायांमुळे अनेक नागरिक आणि ऑपरेटर गोंधळात पडतात.

या लेखात आपण संपूर्ण प्रक्रिया अगदी सोप्या मराठीत आणि प्रत्यक्ष उदाहरणांसह समजून घेणार आहोत.

🌐 CRS Portal म्हणजे काय?

CRS म्हणजे Civil Registration System. ही भारत सरकारची अधिकृत ऑनलाइन प्रणाली आहे ज्याद्वारे जन्म आणि मृत्यू नोंदणीचे व्यवस्थापन केले जाते.

✔ जन्मनोंदणी करता येते
✔ मृत्यूनोंदणी करता येते
✔ जन्म प्रमाणपत्र तयार करता येते
✔ जुनी जन्मनोंदी ऑनलाइन करता येतात
✔ विविध नोंदींची पडताळणी करता येते

❓ जुनी जन्मनोंदणी का करावी लागते?

अनेक जुन्या नोंदी ऑनलाइन उपलब्ध नसतात. त्यामुळे नागरिकांना विविध शासकीय सेवांचा लाभ घेण्यात अडचणी निर्माण होतात.

  • 📘 शालेय प्रवेशासाठी
  • 🪪 आधार कार्ड अपडेटसाठी
  • 🛂 पासपोर्ट अर्जासाठी
  • 🏛️ शासकीय योजनांसाठी
  • 💼 सरकारी नोकरीसाठी
  • 📄 विविध दाखल्यांसाठी
STEP 1

📖 जन्मनोंदणी पुस्तकामध्ये नोंद शोधा

सर्वप्रथम संबंधित व्यक्तीची जन्मनोंद Birth Register मध्ये शोधावी.

यासाठी खालील माहिती आवश्यक असते:

  • पूर्ण नाव
  • वडिलांचे नाव
  • आईचे नाव
  • जन्म तारीख
  • जन्म वर्ष
नोंद सापडल्यानंतर Registration Number वेगळा लिहून ठेवा. पुढील प्रक्रियेत त्याची आवश्यकता पडू शकते.
STEP 2

📂 Old Birth Supporting Document तयार ठेवा

CRS Portal वर अर्ज करताना जन्माचा पुरावा म्हणून एक Supporting Document अपलोड करावा लागतो. हा दस्तऐवज संबंधित व्यक्तीची जन्मतारीख किंवा जन्माची माहिती सिद्ध करणारा असावा.

✅ स्वीकारली जाणारी कागदपत्रे

  • शाळा सोडल्याचा दाखला (LC)
  • हॉस्पिटल जन्म अहवाल
  • लसीकरण कार्ड
  • आधार कार्ड
  • पासपोर्ट
  • मतदार ओळखपत्र
  • रेशन कार्ड
  • अंगणवाडी नोंद
🏆 सर्वात जास्त स्वीकारले जाणारे कागदपत्र म्हणजे शाळा सोडल्याचा दाखला (School Leaving Certificate).
STEP 3

📸 जन्मनोंदणी पुस्तकाचे संबंधित पान स्कॅन करा

हा संपूर्ण प्रक्रियेतील सर्वात महत्त्वाचा टप्पा आहे. अनेक अर्ज याच ठिकाणी चुकीमुळे प्रलंबित राहतात.

काय करावे?

  1. जन्मनोंदणी पुस्तक उघडा.
  2. संबंधित व्यक्तीची नोंद शोधा.
  3. त्या पानाचा पूर्ण स्कॅन घ्या.
  4. सर्व मजकूर स्पष्ट दिसत आहे याची खात्री करा.
  5. PDF किंवा JPG मध्ये सेव्ह करा.
⚠️ फक्त संबंधित ओळ नव्हे तर पूर्ण पान स्कॅन करणे अधिक योग्य ठरते.
STEP 4

📄 Relevant Page तयार करा

Relevant Page म्हणजे Birth Register मधील ते पान ज्यावर संबंधित व्यक्तीची जन्मनोंद नोंदवलेली आहे.

या माहिती स्पष्ट दिसली पाहिजे

  • नोंदणी क्रमांक
  • जन्मतारीख
  • मुलाचे नाव
  • वडील व आईचे नाव
  • नोंदणी तारीख
STEP 5

📁 PDF किंवा JPG तयार करा

स्कॅन केलेले दस्तऐवज खालील फॉरमॅटमध्ये सेव्ह करू शकता.

✔ PDF
✔ JPG
✔ JPEG
✔ PNG

व्यावसायिक वापरासाठी PDF फॉरमॅट सर्वोत्तम मानले जाते.

STEP 6

🔐 CRS Portal वर लॉगिन करा

तुमच्या User ID आणि Password वापरून CRS Portal मध्ये लॉगिन करा.

Birth Registration → Old Birth Entry हा पर्याय निवडा.
STEP 7

📝 अर्जातील माहिती भरा

आता संबंधित व्यक्तीची संपूर्ण माहिती भरायची आहे.

  • पूर्ण नाव
  • लिंग
  • जन्म तारीख
  • जन्म ठिकाण
  • वडिलांचे नाव
  • आईचे नाव
  • पत्ता
⚠️ सर्व माहिती Birth Register मधील नोंदीनुसारच भरावी.
STEP 8

📎 Supporting Document अपलोड करा

"Old Birth Supporting Document" या पर्यायावर क्लिक करा.

त्यानंतर खालीलपैकी योग्य कागदपत्र निवडा:

  • LC
  • हॉस्पिटल अहवाल
  • आधार कार्ड
  • लसीकरण कार्ड
योग्य दस्तऐवज निवडल्यास पडताळणी प्रक्रिया जलद होते.
STEP 9

📚 Birth Register चे पान अपलोड करा

आता "Scanned Copy of Relevant Page of Birth Register" पर्यायावर क्लिक करा.

Birth Register मधील संबंधित पानाची स्कॅन प्रत अपलोड करा.

ही मूळ सरकारी नोंद असल्यामुळे हा दस्तऐवज अत्यंत महत्त्वाचा असतो.
STEP 10

🔍 सर्व माहिती पुन्हा तपासा

Submit करण्यापूर्वी खालील बाबी तपासा.

✔ नाव योग्य आहे का?
✔ जन्मतारीख योग्य आहे का?
✔ पालकांची माहिती योग्य आहे का?
✔ Supporting Document योग्य आहे का?
✔ Register चे पान स्पष्ट आहे का?
STEP 11

🚀 अर्ज सबमिट करा

सर्व माहिती तपासल्यानंतर अर्ज Submit करा.

यानंतर अर्ज पडताळणीसाठी संबंधित अधिकाऱ्याकडे जाईल.

अर्ज मंजूर झाल्यानंतर जन्म प्रमाणपत्र उपलब्ध होईल.

💡 अर्ज मंजूर होण्यासाठी महत्त्वाच्या टिप्स

  • स्पष्ट स्कॅन वापरा
  • PDF फॉरमॅटला प्राधान्य द्या
  • नोंदणी क्रमांक स्पष्ट ठेवा
  • सर्व माहिती जुळत असल्याची खात्री करा
  • मोठ्या आकाराच्या फाईल्स टाळा

📑 सर्वाधिक वापरले जाणारे कागदपत्रांचे संयोजन

Document 1

शाळा सोडल्याचा दाखला (LC)

Document 2

Birth Register चे संबंधित पान

हे संयोजन सर्वाधिक स्वीकारले जाते आणि पडताळणी प्रक्रिया सुलभ करते.

❌ सामान्य चुका टाळा

  • चुकीचा दाखला अपलोड करणे
  • धूसर फोटो वापरणे
  • अपूर्ण पान स्कॅन करणे
  • चुकीची जन्मतारीख भरणे
  • मोठी फाईल अपलोड करणे
  • दुसऱ्या व्यक्तीची नोंद अपलोड करणे

❓ FAQ

Relevant Page म्हणजे काय?

जन्मनोंदणी पुस्तकातील संबंधित व्यक्तीची नोंद असलेले पान.

LC अपलोड करू शकतो का?

होय. LC हा सर्वाधिक वापरला जाणारा Supporting Document आहे.

मोबाईलने काढलेला फोटो चालेल का?

होय, परंतु फोटो स्पष्ट आणि वाचण्यायोग्य असावा.

PDF की JPG?

PDF अधिक योग्य मानले जाते.

🎯 निष्कर्ष

CRS Portal वर जुनी जन्मनोंदणी करताना योग्य कागदपत्रे आणि स्पष्ट स्कॅन प्रत अपलोड करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

"Old Birth Supporting Document" म्हणून शाळा सोडल्याचा दाखला, हॉस्पिटल अहवाल किंवा इतर वैध पुरावा वापरता येतो. तर "Scanned Copy of Relevant Page of Birth Register" म्हणून जन्मनोंदणी पुस्तकातील संबंधित पानाची स्कॅन प्रत अपलोड करावी लागते.

जर सर्व माहिती अचूक भरली आणि योग्य कागदपत्रे अपलोड केली तर अर्जाची पडताळणी जलद होते आणि जन्म प्रमाणपत्र मिळवण्याची प्रक्रिया सुलभ होते.

📢 हा लेख उपयुक्त वाटला?

मग हा लेख आपल्या ग्रामपंचायत कर्मचारी, CSC ऑपरेटर आणि मित्रांसोबत शेअर करा.

CRS Portal वर जुन्या जन्मनोंदणीसाठी कोणती कागदपत्रे अपलोड करावी? संपूर्ण मार्गदर्शक 2026
👨‍💻

लेखक - प्रवीण झेंडे

सरकारी योजना, ग्रामपंचायत सेवा, ऑनलाइन प्रमाणपत्रे, CSC सेवा आणि डिजिटल गव्हर्नन्स विषयांवर मराठीत सविस्तर मार्गदर्शन देणारे लेखक.

📢 नवीन सरकारी योजना, प्रमाणपत्रे आणि ऑनलाइन सेवा अपडेट्स मिळवा

आमच्या वेबसाईटला नियमित भेट द्या आणि नवीन माहिती सर्वात आधी मिळवा.

🌐 वेबसाईटला भेट द्या
SEO STRUCTURE

Distributes Authority

Internal links strengthen crawl efficiency, topic relationships, semantic relevance, and ranking signals across your website.

🔗

Authority Distribution

Internal links help transfer ranking strength from powerful pages to supporting articles.

🧠

Semantic Relationships

Connected articles help Google understand topic depth and semantic relevance better.

🚀

Faster Crawling

Search engine crawlers discover and index linked content more efficiently.

Why Internal Linking Matters in Modern SEO

Google ranking systems increasingly rely on semantic topic relationships and connected content ecosystems. Strong internal linking structures improve topical authority and long-term ranking stability.

Pravin Zende
Fact Checked and Reviewed By

Pravin Zende

Senior Legal Tech Analyst and Forensic Consultant with over 12 years of experience in trucking litigation and digital evidence recovery. Specialized in 2026 NHTSA safety regulations.

Sources and References
Next Prev
Recommended For You