महिला बचत गट १२०+ ठराव नमुने व संपूर्ण मार्गदर्शिका २०२६ | Pravin Zende
Pravin Zende
10 Jan, 2026
Quick Answer
महिला बचत गट १२०+ ठराव नमुने व संपूर्ण मार्गदर्शिका २०२६ | Pravin Zende ...
SGE Summary
Loading
Fact-Checked by Pravin Zende
Updated on
Reviewed by Editorial TeamReview Level: Editorial
Updated on
महिला बचत गट १२०+ ठराव नमुने व संपूर्ण मार्गदर्शिका २०२६ | Pravin Zende
महिला बचत गट ठराव: संपूर्ण ३०+ मास्टर मसुदे
बँक व्यवहार, कर्ज वाटप, उमेद अभियान आणि कायदेशीर तांत्रिक मार्गदर्शिका (२०२६)
प्रस्तावना: बचत गटाची ताकद ही त्याच्या लेखी दस्तऐवजात असते. अनेकदा चुकीच्या शब्दरचनेमुळे बँका चेक बाऊन्स करतात किंवा कर्ज नाकारतात. ही १०,००० शब्दांची 'अल्टिमेट गाईड' तुम्हाला प्रत्येक कामासाठी लागणारा अधिकृत ठराव मसुदा (Draft) उपलब्ध करून देत आहे.
📌 या लेखाचे मुख्य आकर्षण (TL;DR)
बँक कामे: खाते उघडणे, सही बदलणे, स्टेटमेंट, एटीएम, पासबुक हरवल्यास ठराव.
सरकारी योजना: उमेद (Umed), RF, CIF, आणि फिरता निधी कर्ज ठराव.
शिस्त आणि नियम: दंड आकारणी, व्याजदर बदल आणि सदस्य कमी/जास्त करणे.
प्रगत: सीसी (CC) लिमिट, ग्रामसंघाला जोडणे आणि ऑडिट मंजुरी.
प्रकरण १: बँक व्यवहार आणि तांत्रिक ठराव
बँकेत ठराव सादर करताना तो गटाच्या लेटरहेडवर किंवा इतिवृत्त वहीच्या झेरॉक्सवर मुख्याध्यापक किंवा ग्रामसेवकांच्या सहीने साक्षांकित असावा.
ठराव १: बँक खाते
नवीन बचत खाते उघडण्याबाबत
विषय: [बँकेचे नाव] शाखा [गाव] येथे नवीन खाते उघडणे.
ठराव: आजच्या सभेत सर्व सदस्यांनी एकमताने ठरवले की, आपल्या [गटाचे नाव] गटाचे आर्थिक व्यवहार करण्यासाठी बँकेत खाते उघडण्यात यावे. सदर खाते चालवण्याचे सर्व अधिकार गटाचे अध्यक्ष [नाव], सचिव [नाव] आणि कोषाध्यक्ष [नाव] यांना देण्यात येत आहेत. पैकी कोणत्याही दोघांच्या संयुक्त स्वाक्षरीने व्यवहार होतील.
ठराव २: सही बदल
बँक सही अधिकार (पदाधिकारी) बदलणे
विषय: बँक खाते क्रमांक [नंबर] मधील सहीचे अधिकार बदलण्याबाबत.
ठराव: आपल्या गटाच्या माजी अध्यक्ष [नाव] यांनी राजीनामा दिल्याने, नवीन अध्यक्ष म्हणून [नवीन नाव] यांची निवड केली आहे. तरी आजपासून बँकेचे सर्व व्यवहार करण्यासाठी [नवीन नाव] यांची स्वाक्षरी ग्राह्य धरण्यात यावी. जुन्या अध्यक्षांचे अधिकार रद्द करण्यात येत आहेत.
स्मार्ट टीप: सही बदलताना जुन्या पदाधिकाऱ्याचा राजीनामा ठराव सोबत जोडणे अनिवार्य आहे, अन्यथा बँक प्रक्रिया अडकू शकते.
ठराव ५: पासबुक
दुय्यम पासबुक मिळण्याबाबत (हरवल्यास)
ठराव: गटाचे मूळ पासबुक अपघाताने हरवल्यामुळे किंवा खराब झाल्यामुळे बँकेकडून 'Duplicate Passbook' मिळवण्यासाठी हा ठराव मंजूर करण्यात येत आहे. यासाठी लागणारे शुल्क गटाच्या खात्यातून कापण्यास सभा संमती देत आहे.
प्रकरण २: उमेद (MSRLM) आणि शासकीय निधी
उमेद अभियानांतर्गत 'आरएफ' (RF) आणि 'सीआयएफ' (CIF) निधी मिळवण्यासाठी विशिष्ट मसुदा लागतो.
ठराव ७: RF निधी
फिरता निधी (Revolving Fund) मागणी
विषय: उमेद अभियानांतर्गत ₹ १५,०००/- फिरता निधी मिळण्याबाबत.
ठराव: आमचा गट 'उमेद' अभियानाशी जोडलेला असून, गटाचे ग्रेडिंग पूर्ण झाले आहे. गटाला नियमित व्यवसाय करण्यासाठी शासनाकडून मिळणारा ₹ १५,०००/- फिरता निधी (RF) मिळवण्यासाठी हा ठराव करण्यात येत आहे. सदर रक्कम गटाच्या बँक खात्यावर जमा करण्यास विनंती आहे.
निधीचे नाव
रक्कम (अंदाजे)
प्रमुख अट
फिरता निधी (RF)
१५,००० ते ४०,०००
गट ३ महिने जुना असावा
समुदाय निधी (CIF)
५०,००० ते १.५ लाख
MIP (Micro Investment Plan) तयार हवा
प्रकरण ३: सदस्य व्यवस्थापन आणि शिस्त
ठराव ९: नवीन सदस्य
नवीन सदस्य समाविष्ट करून घेणे
ठराव: श्रीमती [नाव] यांनी आपल्या गटात सामील होण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे. सभेने त्यांची घरगुती परिस्थिती आणि बचत करण्याची तयारी पाहून त्यांना सदस्य म्हणून प्रवेश दिला आहे. त्यांनी प्रवेश फी ₹ [रक्कम] भरली असून आजपासून त्या गटाच्या सर्व नियमांना बांधील राहतील.
ठराव १२: दंड
गैरहजेरी आणि उशिरा बचतीवर दंड आकारणे
ठराव: गटात शिस्त लावण्यासाठी असे ठरले की, जो सदस्य सभेला विनापरवाना गैरहजर राहील त्याला ₹ १०/- आणि जो सदस्य वेळेवर बचत जमा करणार नाही त्याला ₹ २०/- दंड आकारला जाईल. जमा झालेला दंड गटाच्या 'संकीर्ण उत्पन्नात' जमा केला जाईल.
महत्त्वाचे: दंडाची रक्कम ही सदस्यांना त्रास देण्यासाठी नसून गटाची शिस्त राखण्यासाठी आहे, हे सभेमध्ये स्पष्ट करावे.
प्रकरण ४: ऑडिट आणि कायदेशीर पूर्तता
ठराव ११: ऑडिट
लेखापरीक्षक (Auditor) नेमणूक
ठराव: आर्थिक वर्ष २०२५-२६ चे ऑडिट करण्यासाठी [C.A. चे नाव / संस्थेचे नाव] यांची अधिकृत लेखापरीक्षक म्हणून नेमणूक करण्यात येत आहे. गटाचे सर्व हिशोब तपासून घेण्याची जबाबदारी सचिवांवर सोपवण्यात आली आहे.
ठराव १३: व्याजदर
अंतर्गत कर्जाचा व्याजदर बदलणे
ठराव: सध्याचा २% व्याजदर कमी करून सर्व सदस्यांच्या सोयीसाठी तो १% प्रतिमाह (सरळ व्याज) करण्याचा निर्णय आजच्या सभेत घेण्यात आला आहे. हा बदल पुढील महिन्यापासून लागू होईल.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
१. ठराव लिहिताना खोडतोड झाली तर काय करावे?
उत्तर: शक्यतो खोडतोड टाळावी. जर झालीच तर त्या ठिकाणी संबंधित पदाधिकाऱ्याची छोटी सही (Initial) घ्यावी.
२. एकाच ठरावात दोन विषय घेऊ शकतो का?
उत्तर: हो, पण ते स्पष्टपणे 'विषय १' आणि 'विषय २' असे नमूद करावेत.
३. ठरावावर सर्व सदस्यांच्या सह्या लागतात का?
उत्तर: कायदेशीररीत्या बहुमताची (किमान ६०-७०%) गरज असते, पण बँकेसाठी सर्व उपस्थित सदस्यांच्या सह्या असणे उत्तम असते.
निष्कर्ष: सक्षम बचत गट, सक्षम महिला
बचत गटाचे १ ते १२० ठराव म्हणजे केवळ कागद नसून ती तुमच्या गटाची प्रगती पुस्तके आहेत. हे ३०+ महत्त्वाचे मसुदे वापरून तुम्ही तुमचा गट तांत्रिकदृष्ट्या 'A' ग्रेडमध्ये आणू शकता.
