सावित्रीबाई फुले शिष्यवृत्ती योजना

शिक्षा हा महत्त्वाचा अधिकार असल्याचे सावित्रीबाई फुले यांनी म्हटले आहे. प्रत्येकाला शिक्षणाचा अधिकार मिळाला पाहिजे, असे त्यांनी योग्य मार्गदर्शन केले. त्यांनी प्रस्थापित केले की आपल्या समाजातील सर्व घटकांना उच्च शिक्षा मिळविण्याचा अधिकार असला पाहिजे.

इतकं की, शिक्षणाचा फायदा मिळणं महत्त्वाचं आहे, पण कधी कधी आर्थिक विषमतेची कारणं ही केवळ अंधश्रद्धेचीच असते. महाराष्ट्र शासन 5 वी ते 7 वी व इ. 8 वी ते 10 वी इयत्तेत शिकणाऱ्या मागासवर्गीय मुलींचे गळतीचे प्रमाण कमी करण्यासाठी सावित्रीबाई फुले शिष्यवृत्ती योजना सुरू करण्यात आली आहे.

उद्देश: 

• या योजनेद्वारे 5वी ते 7वी आणि इ. 8वी ते 10वी इयत्तेत शिकणाऱ्या मागासवर्गीय मुलींना आर्थिक पाठबळ देऊन त्यांचा शैक्षणिक स्तर कमी होईल. 

नियम आणि अटी:

• उत्पन्न आणि गुणांची अट नाही.
• या शिष्यवृत्तीसाठी सन 2013.14 पासून मान्यताप्राप्त अनुदानित, कायम विनाअनुदानित शाळांमधील पात्र महिला विद्यार्थ्यांचे अर्ज मुख्याध्यापकांनी हार्डकॉपीसह https://mahadbt.maharashtra.gov.in या वेबसाइटवर ऑनलाइन सादर केले पाहिजेत.
• अनु इयत्ता 9वी ते 10वी मध्ये शिकत आहे. जातीच्या विद्यार्थ्यांना मॅट्रिकपूर्व शिष्यवृत्तीसाठी रु. जातीतील विद्यार्थ्यांचे शाळा गळतीचे प्रमाण कमी करण्याच्या उद्देशाने ही योजना सुरू करण्यात आली आहे.

उद्देश:

• शाळांमधील जातीतील विद्यार्थ्यांचे गळतीचे प्रमाण कमी करण्याच्या उद्देशाने ही योजना सुरू करण्यात आली असून ही योजना केंद्र सरकार प्रायोजित आहे. 

अटी आणि नियम (या शिष्यवृत्तीसाठी): 

• विद्यार्थ्यांच्या पालकांची उत्पन्न मर्यादा रु. 2 लाख आवश्यक आहेत.
• विद्यार्थ्यांनी विहित नमुन्यात मागणी अर्ज सादर करणे आवश्यक आहे.
• सदर योजनेचा लाभ केंद्राच्या इतर पूर्व माध्यमिक शिष्यवृत्तीच्या लाभार्थ्यांना लागू होणार नाही.
• अर्जासोबत आवश्यक असलेल्या सक्षम अधिकाऱ्याने दिलेल्या जात प्रमाणपत्राची साक्षांकित प्रत.

योजनेचे फायदे:

• उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आर्थिक मदत केली जाईल.
• आर्थिक दुर्बल कुटुंबातील मुलींना उच्च शिक्षा होण्याचे त्यांचे स्वप्न साकार होईल.

उदाहरणार्थ, विद्यार्थिनी स्नेहा: स्नेहा ही एका अभ्यासक्रमाच्या पहिल्या वर्षात शिकणारी एक मध्यमवर्गीय मुलगी आहे. तिचे कुटुंब सामाजिक-आर्थिकदृष्ट्या श्रीमंत नसल्याने तिचे कुटुंब वास्तवात सुटले आहे. स्नेहा या विद्यार्थिनीने सावित्रीबाई फुले शिष्यवृत्ती योजनेचा लाभ घेतला आहे.

या शिष्यवृत्तीसाठी तिच्या कुटुंबाने रु. आमच्या योजनेत 2 लाखांचा समावेश आहे. उच्च शिक्षा मिळाल्याने स्नेहा अछामचे भवितव्य सुरक्षित झाले असून, शिक्षणासाठी सर्व विभागांची शैक्षणिक अनुकूलता वाचवली आहे.

आर्थिकदृष्ट्या वंचित असलेल्या मुलीला सावित्रीबाई फुले शिष्यवृत्ती योजनेचा फायदा झाला आहे, ज्यामुळे तिचा आत्मविश्वास वाढतो आणि तिचा समाजात समावेश होतो.

अशा प्रकारे, सावित्रीबाई फुले शिष्यवृत्ती योजना ही वंचित मुलींसाठी संरचित माध्यमाची प्रमुख योजना आहे, जी त्यांना उच्च शिक्षण सुरक्षित करण्यात मदत करू शकते.